Fråsegn: Samfunnsutbytet er ei investering i levande lokalsamfunn

Landsmøtet til Noregs Ungdomslag vil verne sparebankmodellen og sikre at overskotet frå grunnfonda kjem fellesskapet til gode. Landsmøtet er uroa over utviklinga der ein stadig mindre del av overskotet frå den eigarlause samfunnskapitalen i sparebankane går til frivillig sektor, kultur og lokalsamfunn, og heller blir gitt som kundeutbyte. Dette utfordrar sjølve grunnideen i sparebanktradisjonen: at verdiar bygde opp gjennom generasjonar skal gå tilbake til fellesskapet.

Sparebankane har i over 200 år vore meir enn reine finansinstitusjonar. Dei har vakse fram som lokale verksemder med eit tydeleg samfunnsoppdrag: å tene lokalsamfunna dei er ein del av. Ein viktig del av dette oppdraget er den eigarlause samfunnskapitalen, òg kalla grunnfondet. Dette er verdiar som er bygde opp gjennom generasjonar, utan private eigarar med krav på avkastning. Overskotet frå denne kapitalen har tradisjonelt blitt nytta til gode føremål i lokalsamfunna.

For frivillige lag, ungdomshus, kor, korps og idrettslag over heile landet har desse midlane vore avgjerande. Dei har gjort det mogleg å halde oppe aktivitetar for barn og unge, skape levande bygder og styrkje fellesskap og tilhøyrsle.

I ei tid der mange lokalsamfunn opplever press, fråflytting og stramme offentlege rammer, er desse midlane ein viktig del av den sosiale infrastrukturen i Noreg. Dei gjer heilt konkrete ting mogleg: øvingar, arrangement, drift av ungdomshus, grendehus og andre samlingsstader.

Landsmøtet i Noregs Ungdomslag meiner dette er eit viktig prinsipielt spørsmål. Dette handlar ikkje om å vere mot at bankkundar får gode vilkår. Det handlar om å verne ein særnorsk modell som i generasjonar har bidrege til levande lokalsamfunn, frivillig aktivitet og sosial infrastruktur over heile landet.

Når ein stadig større del av overskotet frå grunnfondet går til kundeutbyte, blir mindre att til fellesskapet. Det svekkjer frivillig sektor, lokale møteplassar og kulturaktivitetar i heile landet.

Landsmøtet meiner difor at den eigarlause samfunnskapitalen må vernast, og at overskotet frå grunnfonda framleis i hovudsak skal kome frivillig sektor, kultur og lokalsamfunn til gode.

Landsmøtet i Noregs Ungdomslag ber styresmaktene legge til rette for eit regelverk som

• vernar den eigarlause samfunnskapitalen i sparebankane
• sikrar at overskotet primært kjem lokalsamfunn og frivillig sektor til gode
• tek vare på den norske samfunnsbyggjande sparebanktradisjonen

Å verne sparebankmodellen er å styrkje lokalsamfunna. Det er ei investering i deltaking, kultur, fellesskap og framtidig samfunnsrobustheit.